Türkçeye Çevrilen Temel Hadis Kaynakları
İmam Hatip 5. Sınıf Hz. Muhammed'in Hayatı Eğitim Seti 6 DVD

Türkçeye Çevrilen Temel Hadis Kaynakları

8. Türkçeye Çevrilen Temel Hadis Kaynakları

Kur’an’ı bize tebliğ eden ve açıklayan Peygamberimizin hadis ve sünnetinin anlaşılması, dinin yaşanması bakımından önemlidir. Kur’an sadece belli bir ırka gönderilmediği gibi Peygamberimiz de belli bir ırkın peygamberi değildir. Bundan dolayı zamanla Arap olmayan Müslümanların çoğalmasıyla Peygamberimize atfedilen sözleri derleyen hadis kitaplarının başka dillere çevrilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede Türklerin Müslüman olmalarından itibaren birçok âlim, hadisleri Türkçeye çevirdiği gibi temel hadis kaynaklan da Türkçeye çevrilmiştir.

Sahihi Buharî’den seçmeler yapılarak oluşturulan muhtasarlann bazıları da Türkçeye tercüme edilmiştir. Örneğin; Zebidî (öl. 893/1488)’nin etTecridü ’sSarih adlı muhtasarı Atatürk’ün emriyle Babanzade Ahmed Nâim ve Kâmil Miras tarafından tercüme ve şerh edilerek Diyanet İşleri Başkanlığınca yayımlanmış ve kullanım kolaylığı için kılavuz oluşturulmuştur. Yine Dağıstânî (öl. 1920)’nin Zübdetü ’lBuharî adlı muhtasarı da kendisi tarafından Türkçeye çevrilmiştir.

Müslim’in elCâmiu ’sSahîh adlı eseri Türkçeye iki defa tercüme edilmiştir. Bunlardan ilki Mehmed Sofuoğlu tarafından Sahîhi Müslim ve Tercemesi adıyla ve hadislerin tercümelerine yer yer kısa dipnotlar ilavesiyle sekiz cilt olarak yapılmıştır. Daha sonra Ahmet Davudoğlu eseri tercüme ve şerh etmiş, bu çalışma da Sahîhi Müslim Tercüme ve Şerhi adıyla son cilt fihrist olmak üzere on iki cilt olarak yayımlanmıştır. Bu tercümede hadislerin orijinali ve tercümeleri senedleriyle birlikte verilmiştir. Şerh kısmında ise hadisin râvileri tanıtılmış, Kütübi Sitte'deki diğer kaynaklanna işaret edilmiş, açıklaması yapılmış, kavramları üzerinde durulmuş ve hadisten çıkan fıkhî hükümler sıralanmıştır.

Ebu Davut’un esSünen’i ilk defa İbrahim Koçaşlı tarafından tercüme edilmiştir. Eserin ikinci tercümesi ise Süneni Ebu Davut Terceme ve Şerhi adıyla on altı cilt olarak yapılmış ve İstanbul’da basılmıştır. Bu tercümenin İsmail Lütfi Çakan tarafından yazılan mukaddimesinde sünnet kavramı üzerinde durulmuş, Ebu Davut ve eseri hakkında bilgi verilmiş, hadis ıstılahları açıklanmıştır. Orijinal metni senediyle birlikte, tercümesi ise sadece son râvisiyle verilen hadisler çeşitli açılardan da açıklanmıştır. Açıklamada hadisin izahı verilmiş, hadisten çıkarılan fıkhî hükümlere işaret edilmiş ve hadisin diğer eserlerdeki yerleri dipnotlarda gösterilmiştir.

Süneni Tirmizî, girişine Tirmizî’nin hayatı ve bazı hadis ıstılahları eklenerek Süneni Tirmizî Tercümesi adıyla Osman Zeki Mollamehmetoğlu tarafından tercüme edilmiştir. Eserdeki kitap, bab ve hadisler numaralandırılmış orijinal metin senedle birlikte verilmiş, tercüme ise sadece son râvi verilerek yapılmıştır. Hadisin açıklamasında ise râviler tanıtılmış, hadisin izahı yapılmış ve çıkarılabilecek fıkhî hükümler sıralanmıştır. Eser daha sonra Kütübi Sitte'nin diğer eserlerindeki hadis numaralama sistemiyle uyumlu hâle getirilerek Abdullah Parlıyan taralından da tercüme edilmiştir.

Süneni Nesaî ise bir komisyon tarafından iki şerhiyle birlikte Sünenü ’nNeseî adıyla sekiz cilt olarak tercüme edilmiştir. Tercümenin girişinde İmam Nesâî, eseri şerheden Suyûtî ve Sindî hakkında bilgi verilmiştir. Senediyle birlikte verilen hadisin sadece metni tercüme edilmiş, hadisin açıklamaları ise şerhlerden tercüme edilmek suretiyle yapılmıştır. Kullanım kolaylığı için her cilt sonuna fihrist konulmuştur.

Süneni İbn Mace, Haydar Hatipoğlu tarafından Süneni İbn Mace Tercemesi ve Şerhi adıyla Türkçeye çevrilmiştir. Giriş bölümünde İbn Mace’nin hayatı ve eser hakkında bilgi verilmiş ve hadis ilmine dair bazı ıstılahlar tanımlanmıştır. Tercümede önce bab başlığının açıklaması yapılarak hadisin orijinali ve tercümesi verilmiş, izahlar yapılmış, hadisten çıkarılabilecek fikhî hükümlere işaret edilmiş ve dipnotlarda râviler hakkında bilgiler verilmiştir.

Bu altı eser dışında bu eserlerde geçen bütün hadisleri toplayan hadis ansiklopedisi Kütübi Sitte, İbrahim Canan tarafından tercüme edilmiş, ayrıca İmam Malik’in  Peygamberimizin sünnetini öğrenme elMuvatta’ı, îmam Ahmed b. Hanbel’in açısından hadislerin Türkçeye tercüme elMüsned’i, ve Dârimî’nin esSünen’i de edilmesinin önemi hakkında düşününüz. Türkçeye tercüme edilmiştir.Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Okuma Metni

Ahlakla İlgili Hadis Metinleri

1. ...Malik’e ulaşan habere göre Allah Resufü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” (Muvatta, Husnü'lHulk, 1.)

2. ...Nevvas b. Sem’an elEnsârî (r.a.)’den naklen, şöyle demiştir: Allah Resulü (s.a.v.)’ne iyilik ve günah hakkında soru sordum. O da şöyle buyurdu: “İyilik, güzel ahlaktır. Günah (kötülük) ise vicdanını rahatsız eden ve insanların bilmelerini istemediğin şeydir.”(Müslim, Birr, 14.)

3....Abdullah (r.a.)’tan rivayet edildiğine göre Allah’ın Elçisi (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Doğruluğu elden bırakmayınız. Çünkü doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götü rür. Kişi doğru söylemeye ve doğruluğu araştırmaya devam ederse Allah katında en doğru kişi olarak yazılır. Yalandan sakınınız. Çünkü yalan kötülüğe götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söylemeye ve yalanı araştırmaya devam ederse Allah katında en yalancı olarak yazdır.” (Müslim, Birr, 105.)
 
4....Ebu Hureyre (r.a.)'den nakledildiğine göre Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Güçlü kimse, güreşte güçlü olan değil, kızgınlık anmda kendisine hâkim olandır.” (Buharî, Edep, 76; Müslim, Birr, 107.)

5. ...Abdullah b. Muğaffel (r.a.)’den naklen Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Muhakkak ki Allah nezaketle muamele eder, nezaket ve ağırbaşlılığı sever, şiddet ve kabalık karşılığında vermediğini nezaket ve ağırbaşlılık karşıhğında verir.” (Ebu Davut, Edep, 10.)

6. ...Ebu Hureyre (r.a.)’den naklen Nebi (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Hasetten (kıskançlıktan) sakınınız. Çünkü ateşin odunu yediği gibi kıskançlık da iyi amelleri yer bitirir.” (Ebu Davut, Edep, 44.)

7. ...Ebu Zer (r.a.)’den naklen şöyle demiştir. Allah Resulü (s.a.v.) bana şöyle dedi: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşa! Kötülüğün peşine hemen onu yok edecek bir iyilik yap! İnsanlara güzel ahlakla muamele et!” (Tirmizı, Birr, 55.)

Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 10.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 10.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 10. Sınıf Hadis Dersi

İmam Hatip 5. Sınıf Temel Dini Bilgiler Eğitim Seti 6 DVD
Yorumlar