Tefsir İlminin Amacı ve Kur'an'ı Anlamadaki Önemi
İmam Hatip 6. Sınıf Arapça Eğitim Seti 6 DVD

Tefsir İlminin Amacı ve Kur’an’ı Anlamadaki Önemi

2. Tefsir İlminin Amacı ve Kur’an’ı Anlamadaki Önemi

İnsanı diğer varlıklardan ayıran özelliklerin başında, vahye muhatap olması gelir. Çünkü insan, algıladığı şeyler üzerinde düşünme ve değerlendirme yeteneğine sahiptir. Yani insan akıl sahibi bir varlıktır. Yüce Allah’ın uçsuz bucaksız kâinatın içinden insanı seçip mesajlarım ona iletmesinin sebebi budur.

Kur’an insana rehberlik eder ve onu yönlendirir. Ancak bu yönlendirme onun doğru anlaşılması ve yaşanılan çağla ilişkisinin doğru kurulmasına bağlıdır. Bunun için öncelikle Kur’an’ın insan hayatındaki rolünün kavranması ve Kur’an’la günümüz insanı arasında sağlıklı ve canlı bir ilişkinin kurulabilmesi gerekir. İşte tefsir bu amacın gerçekleşmesini sağlayan bir ilim dalıdır.

PAYLAŞALIM
Aşağıdaki ayet meallerini, Kur’an’m indiriliş amacı açısından yorumlayarak düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
“Biz her peygamberi ancak kendi kavminin dili ile gönderdik ki onlara iyice anlatabilsin ...” (İbrahim suresi, 4. ayet.)
“Bu Kur’an, ayetlerini düşünsünler ve akü sahipleri öğüt alsın diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır. ” (Sâd suresi, 29. ayet.)

Kur’an, indirildiğinden bu yana sürekli okunan ve yorumlanan bir kitaptır. İnsanlık tarihinin en fazla yorumlanan kitaplarından biri olan10 Kur’anı Kerim’in ayetleri kimi zaman yanlış tefsir edilmiştir. Bunun nedeni insanların Kur’an ile ilgili algılama, kavrama ve bilgi düzeylerinin farklı olmasıdır. Bu nedenle Kur’an’m Müslümanlar tarafmdan doğru bir biçimde anlaşılması için açıklanıp yorumlanmasına ihtiyaç duyulmuştur. Tefsir ilmi de bu ihtiyacı karşılamaya yönelik bir çaba olarak ortaya çıkmıştır.

Her insan Allah’ın kitabını indirildiği dilden okumak ve anlamak imkânına sahip olamayabilir. Bu nedenle Kur’an Arapçayı bilmeyenler için farklı dillere çevrilmiştir. Bu çeviriler, Kur’an’m anlaşılmasında önemli bir adım olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Çünkü Kur’an, lafzı ve anlam derinliğiyle eşsiz bir kitaptır. Anlamının ve edebî inceliklerinin çeviriye aktarılabilmesi için tefsir edilmesi, yani yorumlanması gerekir.

YORUMLAYALIM
Aşağıdaki ayet mealini yorumlayınız.
“De ki, Rabb’imin sözlerini yazmak için denizler mürekkep olsa hatta bir o kadar da eklense, denizler tükenir, Rabb ’imin sözleri yine tükenmez. ”
(Kehf suresi, 109. ayet.)

Kur’an’ın bir çok ayetinde Allah’ın sözleri üzerinde derinlemesine düşünmemiz istenir. Bu tür ayetlerin çokluğu; Kur’an’ın açıklanıp yorumlanması gereken bir kitap olduğunu açıkça göstermektedir. Bu nedenledir ki Kur’an’ın ilk ve en yetkin müfessiri olan Hz. Peygamberle başlayan tefsir faaliyeti onun vefatı sonrasında da devam etmiş ve tarihî süreç içerisinde bir ilim dalı hâline dönüşerek günümüze kadar gelmiştir.

KONUŞALIM
Aşağıdaki hadiste verilmek istenen mesaj hakkında arkadaşlarınızla konuşunuz.
Hz. Muhammed buyuruyor: “Bir grup, Allah’ın kitabını okuyup müzakere etmek üzere bir araya gelecek olsalar, üzerlerine bir huzur ve güven duygusu iner ve onları Allah’ın rahmeti bürür. Melekler de onları kanatlarıyla sararlar. Allah da onları katındaki değerli kimselerle anar. ” (Müslim, Zikir, 38.)

İlk Müslümanlar Kur’an ayetlerini kendi dillerinde olduğu için kolayca anlıyorlardı. Ayrıca onlar ayetlerin iniş sebeplerini de biliyorlardı. Bazen gelen ayetlerde anlamadıkları bir şey olursa Hz. Peygambere soruyor ve ondan öğreniyorlardı.

Hz. Peygamberin vefatından sonra Kur’an ayetlerinin tefsir edilmesi ihtiyacı hasıl oldu. Çünkü İslam hızla yayılmaktaydı ve yeni Müslüman olan toplumlar Kur’an’ın indirildiği dili bilmiyorlardı. Ayrıca bu insanların ayetleri doğru anlamaları için vahyin geldiği ortamı ve ayetlerin iniş sebeplerini de bilmeleri gerekiyordu. Bu süreç içerisinde tefsir ilmi daha kapsamlı ve uzmanlık gerektiren bir ilim dalma dönüştü ve zamanla farklı yöntemleri benimseyen tefsir akımları ortaya çıktı.

Tefsir ilminin Kur’an’ı anlamadaki önemi, bu ilmin belirlediği ilke ve yöntemlerde kendisini göstermektedir. Kur’an tefsirinde bu ilke ve yöntemlere bağlı kalmak, ayetlerin iniş amaçlarına uygun gerçek anlamlarına ulaşabilmek açısından çok önemlidir.

Tefsir ilmi oluşturduğu alt disiplinlerle Kur’an’ı her yönüyle derinlemesine inceler, Kur’an üslubunun niteliklerini açıklar. Kelimelerin ve terkiplerin hakiki, mecazi ve kinayeli manalarını, işaretlerini, delaletlerini gösterir. Anlaşılabilirlik seviyelerine göre Kur’an lafızlarını tasnif eder ve inceler. Anlam yönünden kapalı lafızlara açıklık getirir. Kıssalara, olaylara dair yeterli derecede bilgi verir. Kur’an’da yer alan Arapça olmayan kelimeleri, eş sesli ve eş anlamlı ifadeleri inceler. Ayetlerin indiriliş sebeplerini, nasih ve mensuhunu açıklar. Böylece Kur’an ayetlerinin doğru anlaşılmasında önemli bir katkı sağlamış olur.


Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 11.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 11.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 11. Sınıf Tefsir Dersi

İmam Hatip 5. Sınıf Temel Dini Bilgiler Eğitim Seti 6 DVD
Yorumlar