Subuti Sıfatlar
İmam Hatip 6. Sınıf Arapça Eğitim Seti 6 DVD

Subuti Sıfatlar

A. Subûti Sıfatlar

Allah’ın; hayat, ilim, semi, basar, kudret, irade, kelam ve tekvin sıfatlarına subûti sıfatlar denir. Subûti sıfatlar, Allah’ın “ne olduğu” ile ilgilidir. Bu sıfatlan bilmek onu tanımak açısından önemlidir.

1. Hayat
Hayat sıfatı, Allah’ın diri ve canlı olduğu anlamına gelir. O, sonu olmayan ebedî bir varlık olarak ölümsüzdür. Allah’ın hayatı, yarattıklarında olduğu gibi geçici değildir. Varlığının kaynağı yine kendisidir. Hiç ölmeyen ve kendi kendine yeten bir yaratıcı olması ona olan güveni arttırır. Hayat sahibi olan Allah, aynı zamanda hayat verendir. Bize yaşamamız için gerekli her şeyi veren, yaratan, öldüren ve yeniden diriltecek olan odur.
Her şey, canlılığını ona borçludur. Nefes almamızı, sağlıklı olmamızı ve ihtiyaç duyduğumuz diğer şeyleri sağlayan odur. O, bütün yaşamın kaynağıdır.

2. İlim
İlim sıfatı, Allah’ın her şeyi bildiği anlamına gelir. Hiçbir şey ona gizli kalmaz. O, ilmiyle her şeyi kuşatır. O, her şeyi hakkıyla bilir ve onun ilmi hiçbir şeyle sınırlandırılamaz. Kur’an’da, “Göklerdeki ve yerdeki her şeyi Allah’ın bildiğini görmüyor musun? Üç kişi gizlice konuşmazki, dördüncüleri o olmasın. Beş kişi gizlice konuşmaz ki altıncıları o olmasın. Bundan daha az yahut daha çok da olsalar nerede olurlarsa olsunlar o mutlaka onlarla beraberdir. Sonra onlara yaptıklarını kıyamet günü haber verecektir. Allah, her şeyi hakkıyla bilir.” buyrulmuştur. İnsanların ilim adına bildikleri her şeyi yaratan ve onları anlama, öğrenme ve ifade etme kabiliyetleriyle donatan odur.

Sahip olduğumuz bütün ilmî veriler onun bize bir lütfudur. Kur’an’da insana verilen nimetlerle ilgili olarak “...Rabbinizin nimetlerini hatırlayıp ‘(Bütün) bunları bizim hizmetimize veren o ne yücedir, çünkü (o olmasaydı) biz bunları elde edemezdik.’ (demelisiniz).” diyerek şükretmemiz istenmektedir. Bu ayetin devamında, “Biz şüphesiz Rabbimize döneceğiz.” denilir. Bu anlamda insanın sahip olduğu bilgiyi ve imkânları nasıl kullandığıyla ilgili olarak hesap vereceğine dikkat çekilmiştir. Allah, her şeyi bildiği için insanların yaptıklarına karşılık mükâfat veya ceza verecek olan da odur.

3.Semi
Semi sıfatı, Allah’ın her şeyi işittiği anlamına gelir. Hiç bir şey ona gizli kalmaz. O, hiçbir maddi araca ihtiyaç duymadan her şeyi duyar. O’nun işitmesine hiçbir şey engel olamaz. Allah’ın her şeyi işittiğini bilmek, kişinin ifade ve söylemleri ni kontrol etmesini sağlar.

DEĞERLENDİRELİM
“De ki: ‘İçinizdekini gizleseniz de, açığa vursanızda Allah onu bilir. Zira o, göklerdeki ve yeryüzündeki her şeyi bilir... ’ ” (Âli İmrân suresi, 29. ayet.) Yukarıdaki ayetin vermek istediği mesajı arkadaşlarınızla değerlendiriniz.
 
NOT EDELİM “Sen, o ölümsüz ve daima diri olana (Allah’a) güven...” (Furkân suresi, 58. ayet.)

YORUMLAYALIM “.Allah, her şeyi işitir ve bilir.” (Bakara suresi, 256. ayet.)
Yukandaki ayeti kişinin davranışlanna yön vermesi açısından yorumlayınız.

Kur’an’da, “Onlar yaptıklarını insanlardan gizleyebildiler ama Allah’tan gizleyemezler; çünkü gecenin karanlığında, Allah’ın tasvip etmediği düşünce ve inançları her ne zaman konuşsalar, Allah onların yanı başındadır. Ve Allah on ların bütün yaptıklarını (ilmiyle) kuşatır.” buyrulmuştur. Allah’ın her şeyi işitmesi, insanın söz ve davranışlarında dengeli ve tutarlı olmasını, kötü söz ve düşüncelerden uzak durmasını gerektirir.

4. Basar
Basar sıfatı, Allah’ın her şeyi gördüğü anlamına gelir. Onun görmesi yaratılmışlarla kıyaslanamaz. Hiçbir şey ona gizli kalmaz ve görüş alanının dışına çıkamaz. Allah’ın her şeyi görmesi kişinin davranışlarında dikkatli olması sonucunu doğurur. Kur’an’da, Alak suresinin 14. ayetinde kötülük yapanlar için, “O, (kimse) Allah’ın her şeyi gör düğünü bilmiyor mu?” buyrulmuştur. Üstelik Allah’ın her şeyi görmesi iyilik yapmak için önemli bir vesiledir. Öncelikle Allah’ın bizim için yarattığı nimetleri görmemiz ve bu ikram karşısında şükretmemiz gerekir. Bununla ilgili olarak Kur’an’da, “Kendiniz için her ne iyilik işlemiş olursanız, Allah katında onu bulursunuz. Şüphesiz Allah bütün yaptıklarınızı görür.” buyrulmuştur.

NOT EDELİM “...Onun görmesi de, işitmesi de şayanı hayrettir (O ne eşsiz bir görücü, ne eşsiz bir işiticidir!) ” (Kehf suresi, 26. ayet.)

5. Kudret
Kudret sıfatı, Allah’ın her şeye kadir olduğu anlamına gelir. Onun her şeye gücü yeter. Hiçbir şey onu aciz bırakamaz. O, hiç kimseyle de bu gücünü paylaşmaz. Bütün kâinat onun tasarrufu altındadır. Onun her şeye muktedir olması haksızlıklarla mücadele eden insana sabır, güven ve ümit verir. Çünkü gücü ve merhametiyle iyi ve doğru olanı destekleyen odur. Bu aynı zamanda hakikatinde güçlü olduğu anlamına gelir. Bu anlamda onun gücü karşısında saygıyla eğilen insan hesap vereceğinden hareketle kendini kötülük yapmaktan alıkoyar. Kur’an’da, “, takvaya (kendisine karşı gelmekten sakınılmaya) layık olandır, bağışlamaya ehil olan da odur.” buyrulmuştur.
Budurumda her şeye gücü yeten Rabb’imiz karşısın da sorumluluklarımızın farkında olmamız gerekir.
 
BİLGİ KUTUSU
“_Şüphesiz Allah her şeye kadirdir.” (Bakara suresi,148. ayet.)

6. İrade
İrade sıfatı, Allah’ın irade sahibi olduğu anlamına gelir. O, bir şeyi yapmayı istediğinde ona sadece ”Ol.” der ve o da hemen oluverir. Hiçbir şey onun iradesi önünde duramaz. O dilemeden hiçbir şey gerçekleşmez. Kur’an’da, Kehf suresinin 22.ve 23. ayetlerinde, “Hiçbir konuda Allah izin verirse (dilerse) demeden yarın şu işi mutlaka yapacağım deme” buyrulmuştur. Kur’an’da onun insanlar için doğru, güzel ve kolay olan şeyleri istediği vurgulanır.
 Bu yüzden insanlar kendi iradeleriyle giriştikleri işlerde onun iradesini dikkate almalıdırlar.

7. Kelam
Kelam sıfatı, Allah’ın konuşması anlamına gelir. O, herhangi bir maddi araca ihtiyaç duymadan konuşur. Kur’an’a da Allah’ın sözü anlamında “Kelâmullah” denir.Allah’ın peygamberlerine vahyetmesi, gönderdiği kitaplar ve yarattıklarına ilettiği ilhamlar bu kelam sıfatının sonuçlarıdır.

Örneğin, “Allah, Musa ile konuştu.” ayetinde belirtildiği gibi Allah, gönderdiği elçilerin bazılarıyla konuşmuştur. Şüphesiz bu konuşmalar karşılıklı değildir. Bir perde arkasından, melek yada vahiy aracılığıyladır. Ayrıca bütün mahlûkat birer ayet olarak yaratıcısının imzasını taşır ve bir mesaj içerir. Bu mesajlar, Allah’ın varlığı ve birliğini ifade eder. Kur’an’da, “De ki: ‘Rabb’imin sözleri(ni yazmak) için denizler mürekkep olsa ayrıca deniz üstüne deniz katsak yine de Rabb’imin sözleri bitmeden denizler tükenirdi.’ buyrulmuştur. Evrendeki harikulade yaratılış onun iradesinin bir tecellisi olabileceği gibi hakikati ifade eden bütün doğru sözler de onun kelamının bir tezahürüdür.

8. Tekvin
Tekvin sıfatı, Allah’ın yaratıcı olduğu anlamına gelir. O, bu ezelî sıfatıyla yoktan var eden ve benzersiz yaratandır. Onun rızık vermesi ve cezalandırması gibi bütün fiilleri bu yaratma sıfatıyla ilgilidir. Bütün âlem, onun eseridir. “Göklerde ve yerde bulunan herkes ondan ister. O, her an yaratma hâlindedir.” ayeti onun her an yeni bir yaratma içinde olduğunu gösterir. Bu yaratma işi bir defada olup biten bir şey olmayıp sürekli ve devam eden bir faaliyettir. Kur’an’da Yunus suresinin perde arkasından konuşur. Yahut bir elçi gönderip, izniyle ona dilediğini vahyeder. Şüphesiz o yücedir, hüküm ve hikmet sahibidir.”(Şûrâ suresi, 51. ayet.)
Yukarıdaki ayeti dikkate alarak vahyin geliş şekilleri üzerinde düşününüz.
 
“_Rabb’in, istediğini hakkıyla yapandır.” (Hûd suresi, 107. ayet.)

DÜŞÜNELİM
“Allah, bir insanla ancak vahiy yoluyla yahut  ayetinde, “De ki: ‘O sizin tanrılaştırdığınız varlıklar arasında (hayatı) yoktan var edip de sonra onu tekrar tekrar yaratan var mı?’ Deki: ‘(Ancak) Allah’tır, (bütün karmaşıklığıyla hayatı) yoktan var eden ve sonra tekrar tekrar yaratan. Hâl böyleyken, nasıl oluyor da, yanlış hükmediyorsunuz!’ ” buyrulmuştur. Hayata anlam ve değer katan bu yeniden ve yepyeni yaratılışlardır. Bu anlamda insan, yaratılışı takip edip her yeni günün yeniden yaratılışlara konu olduğunu düşünerek şükretmelidir.

Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 11.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 11.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 11. Sınıf Kelam Dersi

İmam Hatip 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitim Seti 4 DVD
Yorumlar