Kur'anı Kerim'in Noktalanması ve Harekelenmesi
5. Sınıf Kuran

Kur’anı Kerim’in Noktalanması ve Harekelenmesi

6. Kur’anı Kerim’in Noktalanması ve Harekelenmesi

Hz. Osman zamanında çoğaltılan mushaflar, harekesiz ve noktasız bir şekilde yazılmıştı. Muhtelif harflerin aynı şekilde yazılmalarından dolayı birbirine benzeyen bu harfleri ayırt edebilmek için noktalama işaretleri konulmamıştı. O dönemde noktasız ve harekesiz Kur’an’ı sahabeler, Hz. Peygamberden duyduğu için hatasız okuyorlardı. Fakat fetihlerin artması neticesinde İslam toplumunun çoğunluğunu Arap olmayan milletlerin oluşturmaya başlaması yeni bir sorunu da beraberinde getiriyordu. Çünkü Kur’an nüshalarının harekesiz ve noktasız olması Arap olmayan Müslümanların Kur’anı Kerim’i doğru bir biçimde okumasını ve anlamasını zorlaştırıyordu.

Bu meseleyi çözmek için ilk harekete geçen ise Irak valisi Ziyad b. Sümeyye (öl. 53/673) oldu. Ziyad, yanlış okumaların önlenmesi için Ebu’lEsved edDüelî (öl. 69/688)’den yardım istedi. Ebu’lEsved, gelen teklifi önce kabul etmedi. Daha soma bir şahsın Tevbe suresinin üçüncü ayetinde yer alan “ve rasuluhu” kelimesini “ve rasûlihi” diye okuyarak, “Allah ve Resulu müşriklerden beridir.” şeklindeki anlamın “Allah müşriklerden de Resulünden de beridir”e dönüşmesini görmesiyle durumun ciddiyetini anlayan Ebu’lEsved edDüelî, verilen görevi kabul ederek Kur’an’ı harekeleme işine girişti.

Ebu’lEsved edDüelî, mushafı baştan sona kadar harekelemiş, kırmızı mürekkeple fetha için harfin üstüne, esre için altma, ötre için önüne bir nokta koymuş, tenvin için de iki nokta kullanmıştır. Kur’an’ın harekelenmesi her ne kadar okuma kolaylığı getirmiş olsa da yanlışların önüne tam olarak geçilememiştir. Çünkü Kur’an’ı yeni öğrenenlerin benzer harfleri birbirinden ayırt etme güçlükleri devam etmiştir. Irak valisi Haccac b. Yusuf (öl. 95/713) bu problemi çözmek için Yahya b. Ya’mer (öl. 129/746) ve Nasr b. Asım (öl. 89/707)’ı görevlendirmiş, onlar da hocaları Ebu’lEsved’den öğrendikleri noktalama işlemini bütün Kur’an’a uygulamışlardır. Noktalama işinde metin için siyah mürekkep kullanılırken harekeler için renkli mürekkep tercih edilmiştir. Kur’an’ı noktalama işi daha sonra Medine’ye ve diğer İslam beldelerine yayılmıştır. Halil b. Ahmed (öl. 175/791) ise günümüzde kullanılan harekeleri ve diğer noktalama işaretlerini geliştirerek bu çalışmaların son şeklini vermiştir.16


 KUR’AN’IN MUSHAF HALİNE GETİRİLME SURECİ

M 610632 Hz. Peygambere Nüzul (Hıfz, Kitabet, Arz)
M 632634 Hz. Ebu Bekir, Zeyd b. Sabit’in başkanlığında Mushaf hâline getirilmesi
M 644656 Hz. Osman Mushafların Çoğaltılması
Ziyad b. Sümeyye (675)’nin Ebu’lEsved edDüelî (688)’ye Kur’an’a nokta şeklinde hareke koydurması
Haccac b. Yusuf (714)’un Yahya b. Ya’mer (746) ve Nasr b. Asım (707)’a Kur’an’a noktalama İşaretleri
Halil b. Ahmed (751)’in hareke ve noktalamaya son şeklini


Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 11.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 11.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 11. Sınıf Tefsir Dersi

İmam Hatip 5. Sınıf Temel Dini Bilgiler Eğitim Seti 6 DVD
Yorumlar