Kur'anı Kerim'e Bütüncül Yaklaşım
İmam Hatip 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitim Seti 4 DVD

Kur’an-ı Kerim’e Bütüncül Yaklaşım

Kur’an-ı Kerim’in kendine özgü bir anlatım tarzı ve metin bütünlüğü vardır. Ayetler ve sureler belirli konu ve başlıklara göre ayrılmamıştır. Kur’an ayetleri, zamana ve olaylara göre insanların bireysel ve toplumsal öğrenmelerini ve uygulayabilmelerini sağlamak ve onlarda bir dönüşümü gerçekleştirmek için yaklaşık yirmi üç senede inmiştir. Peyderpey inen Kur’an ayetleri farklı konuları bir surede işlediği gibi aynı konuları farklı surelerde de işleyebilmektedir. Fakat sure ve ayetlerin kendi içinde bir bütünlüğü vardır. İşlenen konular birbiriyle bağlantılıdır. Bazen Kur’an-ı Kerim’deki bir ayetin anlaşılması için bir başka suredeki ayeti okumak ve anlamak gerekir. Bazen de bir ayette kapalı olan ifade, başka bir ayette açıklanabilmektedir. Bir yerde kısa geçen bir ifade, başka bir yerde

Örneğin: Fatiha suresindeki "ihdinassiratilmistegim*siratellezine enamte aleyhim*dilerine nimet verdiğin kimselerin yoluna (ilet).” ayetinde, kendilerine nimet verilenlerin kimler olduğu açıklanmamıştır.

Fakat Nisâ suresi 69. ayette kendilerine nimet verilen kimseler açık bir şekilde şöyle bildirilmiştir:“Allah’a ve Resul’e kim itaat ederse işte onlar, Allah’ın kendilerine nimet verdiği peygamberler, sıddıklar (doğrular ve doğrulayanlar), şehitler ve salihlerle beraberdir. Ne iyi arkadaştır onlar!”

Bu ayetten, Fatiha suresinde bahsedilen “kendilerine nimet verilenler”den maksadın, “peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salihler” olduğu açıklanmaktadır.
Birçok ayet, yukarıdaki örnekte olduğu gibi, biri diğerini açıklarken, bazen de farklı surelerdeki ayetler, aynı konularda birbirinin tamamlayıcısı durumundadır. Örneğin: İlk insan Hz. Âdem’in yaratılışı, şeytan tarafından aldatılması ve eşi ile birlikte cennetten çıkarılışı, tövbe edip Allah’a yönelişi birkaç surede anlatılır.

Bu konuların ayrıntılı olarak işlendiği Bakara suresi, A’raf suresi, ve Hicr suresinin kendine özgü bir anlatımı vardır. Her bir surede olayların farklı bir yönünün özgün bir şekilde anlatıldığını görmek mümkündür. Ayrıca Kur’an’da peygamber kıssalarının farklı surelere serpiştirildiğini görürüz. Bunlardan sadece bir suredekini esas alıp diğer surelerde anlatılanları dikkate almadığımızda olayların eksik kalması ve tam olarak kavranamaması söz konusudur.
 
Kur’an’daki konular ve alanlar birbiriyle iç içedir ve kesin çizgilerle ayrılmaz. Tevhit, nübüvvet ve ahiret inancı konuları yüce kitabımızın üzerinde ısrarla durduğu temel konulardandır. Bu konular Kur’an’ın tamamına kendine özgün bir üslup ve anlatımla serpiştirilmiştir.

Kur’an’da temel alan inançtır ve her şey onun üzerine bina edilmektedir. Allah ve ahiret inancı olmayan bir toplumda hak ve adaletten bahsetmek mümkün olmadığı gibi ahlaki değerlerin yaşanmasını düşünmek de güçtür. Böyle bir toplumda inancın yansıması olan ibadetlerden de bahsedemeyiz. Kur’an’da bahsedilen ahlaki öğreti, temel inançların ve kavramların hayatımıza davranış olarak yansımasıyla gerçekleşecektir. Çünkü, Allah’a inanan, ona ve diğer yaratılmışlara karşı sorumluluk duyan bir kişi, ahlaki erdemlerle hayatına yön verir.

Not Edelim
Kur’an-ı Kerim’e dair öğrendiklerimizi not edelim.
Kur’an-ı Kerim’deki hak ve sorumluluklar alanında Allah’ın gönderdiği emirler ve yasaklar bulunur. Bu emirler ve yasaklar ahlak ve hukuk alanlarıyla da ilgilidir. Buradaki yükümlülükler ahlaki alandaki emirlerin topluma yansımasıdır. İbadetler dinin diğer alanlardaki emirlerinin ve kavramlarının sembolleşmiş ve yoğunlaşmış hâlidir. Çünkü, ibadetler dinin temel fikirlerinin ve emirlerinin yaşatılması için çok önemlidir.
 
Araştıralım
İlk insan Hz. Âdem’in yaratılışı, şeytan tarafından aldatılması ve eşi ile birlikte cennetten çıkarılışı, tövbe edip Allah’a yönelişi, birkaç surede anlatılması gibi bir örnek de siz bularak kıssayı ve hangi sûrelerde geçtiğini sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.Bu ayetlerden bildiklerinizi, sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

Kur’an’daki bu inanç, ibadet, ahlak gibi alanlar birbirleriyle doğrudan ilişkilidir. Kur’an’da zikredilen bu alanlardan biri eksik olursa İslam olmaz. Her alanın kendine göre bir önemi vardır. Kur’an-ı Kerim’e bütüncül yaklaşımla ilgili olarak içkinin haram kılınması ile ilgili ayetleri örnek verebiliriz. Bir defada haram kılınmayıp kademeli olarak haram kılınan içki ile ilgili ayetler kendi bütünlüğü içinde ele alınmadığı zaman yanlış kanaate varılabilir. Çünkü içkinin haram kılınmasında birbirini tamamlayan dört evre vardır. Tedrîcilik ilkesine riayet eden ayetlerdeki bu evreleri bilmeden ayetlerden anlam çıkarmak, insanı yanlış sonuçlara götürebilir.
 
Ayetler arasında çok mükemmel bir bağlantı vardır. Ayetlerin içinden herhangi bir parçayı, bir ifadeyi çekip almak yanlış anlama-ya, ayetleri yanlış yorumlamaya sebep olabilir. Dolayısıyla Kur’an’a bir bütün olarak bakılma-lı, sureler ve ayetler arasındaki irtibat iyi anla-şılmalı ve her bir ifade, kendi bağlamından ko-parılmadan, Kur’an’ın kendi bütünlüğü içinde özümsenmeye çalışılmalıdır.

Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 11.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 11.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 11. Sınıf Kuranı Kerim Dersi

5. Sınıf Kuran
Yorumlar