Emevilerin Yıkılışı
İmam Hatip 5. Sınıf Temel Dini Bilgiler Eğitim Seti 6 DVD

Emevilerin Yıkılışı

6. EMEVİLERİN YIKILIŞI

Emevi Devleti, Abbasilerin 718’de başlayıp otuz yıl süren kararlı muhalefeti sonucunda 750 yılında yıkıldı. Bu devletin yıkılmasını bazı gelişmeler hızlandırmıştır. Yezid’den itibaren bazı halifelerin zevk ve eğlenceye dayalı bir hayat yaşamaları halkın bundan rahatsızlık duymasına sebep oldu.

İktidara muhalif olan gruplar bu ortamı çok iyi kullanarak halkı Emevilere karşı kışkırttılar. Özellikle Abbasiler, yıkılış sürecinde Emevilerin bu zayıf yönünü çok iyi kullandılar. Dolayısıyla halkın Emevilere olan bağlılıkları zaman içinde zayıfladı.
Mevaliye ikinci sınıf insan muamelesi yapılarak onlardan haraç alınması büyük rahatsızlık yaratmıştır. Bu nedenle Emevilerin zayıf dönemlerinde bu insanlar isyan hareketlerine destek verdiler. 747’de Ebu Müslim, Horasan’daki mevali ve diğer insanları arkasına alarak isyan etti.
Kısa zamanda Horasan’ın hâkimiyetinim ele geçirerek Abbasilerin Kûfe’ye girmeleri için zemin hazırladılar.

TARTIŞALIM

Mevalinin ilmî çalışmalarda öne çıkma sebeplerini tartışınız.
Genellikle Emevilerin ilme uzak durmaları da aleyhlerine sonuçlar doğurmuştur. İktidar tarafından dışlanan mevali, kendini ilimle ifade etme yolunu tuttu. Bunlardan bazıları muhalif hareketlerin beyin gücünü oluşturdular ve isyan hareketlerine katıldılar.
Hilafet makamını elde etmek için yapılan savaşlar da Emevilerin güç kaybetmelerine sebep oldu. Son Emevi halifesi Mervan bin Muhammed, aynı zamanda pek çok yerde meydana gelen isyan hareketlerini bastırmaya çalışırken Abbasiler tarafından başlatılan harekete karşı koyamadı.

Abbasiler, isyan hareketinin başına Ebu Müslim’i geçirdiler. 747’de harekete geçen Ebu Müslim, Emevi ordusunu yenerek Irak’ı aldı ve 749’da Kûfe’yi ele geçirdi. Bu olaydan sonra Abbasilerden Ebu’lAbbas halife ilan edildi. Abbas ailesi ve taraftarları ülkenin tamamında yönetimi ele geçirdiler.

Emevi Halifesi Mervan bin Muhammed, Abbasi ordusuyla Zap Suyu kenarında yaptığı savaşı kaybederek Suriye üzerinden Mısır’a kaçtı. Fakat Abbasiler peşini bırakmayarak onu öldürdüler (750). Böylece doğudaki Emevi Hanedanlığı sona erdi.
 
YORUMLAYALIM

Emevilerin yıkılmasına zemin hazırlayan önemli olaylar şunlardır:
• Kabilecilik anlayışının yönetime yansıması,
• Haricilerin muhalefeti,
• Hz. Ali taraftarlarının muhalefeti,
• Yönetimi ele geçirme mücadeleleleri,
• Mevaliye iyi davranılmayarak onlardan vergi alınması,
• Abdullah bin Zübeyr gibi önde gelen insanların yönetime karşı ayaklanması,
• Abbasilerin Emevileri yıkmak için harekete geçmesi,
• Bazı halifelerin zevk ve eğlenceye dalarak halktan uzaklaşmaları,
• Fetih hareketlerinin durması,
Yukarıdakilerden hangileri Emevilerin yıkılmasında sizce en etkili unsurlardır? Yorumlayınız.

Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 12.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 12.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 12. Sınıf İslam Tarihi Dersi

İmam Hatip 6. Sınıf Arapça Eğitim Seti 6 DVD
Yorumlar