Emeviler Dönemi
İmam Hatip 5. Sınıf Hz. Muhammed'in Hayatı Eğitim Seti 6 DVD

Emeviler

1. EMEVİLER VE EMEVİLERİN KURULUŞ DÖNEMİ

Emevi Devleti, adını kurucusu olan Muaviye bin Ebu Süfyan’ın bağlı bulunduğu aileden almıştır. Muaviye, Kureyş kabilesinin Beni Ümeyye (Ümeyyeoğulları veya Emeviler) koluna mensuptur. İslam’dan önce Ümeyyeo- ğulları Mekke’nin en saygın ailelerindendi. Muaviye’nin büyük dedesi Ümeyye, Cahiliye Devri Mekke toplumunda kıyade (ordu komutanlığı) görevi yapıyordu. Miladi 602 veya 603 yılında dünyaya gelen Muaviye, Mekke toplumunda okuma-yazma bilen az sayıdaki kişilerdendi. Mekke fethedildiğinde Muaviye de Müslüman oldu. Peygamberimiz ona kâtiplik gibi bazı görevler verdi.
Hz. Ebu Bekir, Suriye’nin fethi için üç ayrı ordu gönderdi. Bu ordulardan birinin komutanı Muaviye’nin ağabeyi Yezit idi ve Muaviye de ona yardımcı olacaktı (634). Yezit ve Muaviye, Suriye tarafında büyük başanlar elde etti.

Hz. Ömer, Muaviye’yi ordu komutanlığına getirdi (639). Daha sonra Muaviye, Şam valisi oldu. O, Hz. Ömer’in izni ile Suriye’de fethedilmeyen yerleri fethetti. Muaviye, Kıbrıs’ın fethi için de izin istedi. Fakat Hz. Ömer buna müsaade etmedi. Hz. Osman Dönemi’nde de Şam valisi olan Muaviye, iki ayrı zamanda Kıbrıs’ı fethetti (650 ve 655). Suriye’de Kelbi kabilesinden biriyle evlenen Muaviye, zamanla askerî, ekonomik açıdan çok güçlü bir konuma geldi.

Hz. Ali, Hz. Osman’ın şehit edilmesinden sonra halife seçildi (655). Muaviye, Hz. Ali’ye biat etmeyerek kendi kabilesinden olan Hz. Osman’ı şehit edenlerin derhâl bu-lunmasını istedi. Muaviye, onu şehit edenlerin Hz. Ali’nin ordusunda bulunduğunu iddia etti ve Şam halkından biat aldı. Hz. Ali, Cemel Savaşı’nda rakiplerini yendi. Ayrıca Hz. Ali, Muaviye ile yaptığı Sıffin Savaşı’nı kazanmak üzere iken Haricilerin savaşmak istememesi yüzünden sonuç alamadı. Muaviye, 658 senesinde gerçekleşen Hakem Olayı’ndan sonra devleti ele geçirmek için büyük gayret gösterdi. Önce Mısır’ı ele geçirdi. Daha sonra hazırladığı orduları Hz. Ali’nin hâkimiyeti altında bulunan Irak, Hicaz, Yemen ve İran’ın yerleşim bölgelerine göndererek merkezî idareyi zor durumda bıraktı.

Süfyani Kolundan Gelen Halifeler
I. Muaviye bin Ebu Süfyan (661)
I. Yezit bin Muaviye (680)
II. Muaviye bin Yezit (683)

Mervani Kolundan Gelen Halifeler
I. Mervan bin Hakem (684)
Abdülmelik bin Mervan (685)
I. Velit Abdülmelik (705)
Süleyman bin Abdülmelik (715)
Ömer bin Abdülaziz (717)
II. Yezit bin Abdülmelik (720)
Hişam bin Abdülmelik (724)
II. Velit bin II. Yezit (743)
III. Yezit bin I. Velit (744)
İbrahim bin I. Velit (744)
II. Mervan bin Muhammed (744-750)

İç karışıklıkların artması sonucunda, bir Harici Hz. Ali’yi şehit etti (661). Halk, Hz. Hasan’a halife olarak biat etti. Fakat Muaviye, iktidan bırakmak niyetinde değildi. Hz. Ali şehit olmadan önce Muaviye oldukça üstün bir konumda bulunuyordu. Hz. Hasan hem Kûfe halkının güven telkin etmemesi hem de Müslümanlar arasındaki savaşların son bulması için Muaviye’ye biat etti.Hz. Hasan ile Muaviye arasındaki anlaşmayla İslam dünyasının tamamı Muaviye’nin yönetimi altına girdi. Böylece Müslümanlar arasında büyük oranda birlik sağlandı. Bu nedenle bu yıla “Birlik Yılı” (Âmü’l-Cemaa) denilmiştir.

Muaviye ile birlikte Müslümanların yönetime gelme şekillerinde büyük bir değişiklik oldu. Dört Halife, istişare yoluyla iktidara gelmişti. Hiçbir halife kendi çocuklarına yönetimi devretmemişti. Oysa Muaviye, kuvvet yoluyla halifeliği ele geçirdi. Kendinden sonra da oğlu Yezit’i veliaht tayin etti. Böylece halifeliğin babadan oğula geçişini, yani saltanat sistemini başlattı. Muaviye, Müslümanlardan Yezit’in halifeliği için zorla biat aldı. Hz. Hüseyin, Abdullah bin Zübeyr ve Abdullah bin Ömer gibi birkaç önde gelen Müslüman dışında bu isteğe karşı koyan olamadı.

Kaynak: Meb

İmam Hatip Lisesi, İmam Hatip 12.Sınıf Meslek Dersleri, İmam Hatip 12.Sınıf Eğitim Seti, İmam Hatip 12. Sınıf İslam Tarihi Dersi

İmam Hatip 6. Sınıf Arapça Eğitim Seti 6 DVD
Yorumlar